Zakaz stosowania oleju napędowego EURO 5 we Włoszech: Co czeka kierowców od października 2025 r

Północne Włochy, bardzo popularny kierunek wśród polskich turystów, wprowadzają surowe przepisy środowiskowe dla starszych samochodów z silnikiem diesla. Od 1 października 2025 r. w wybranych miastach zacznie obowiązywać zakaz ruchu pojazdów z normą emisji spalin Euro 5 i niższą, czyli starszych modeli. Celem jest poprawa jakości powietrza, która od dawna stanowi problem w północnych Włoszech, szczególnie w okresie zimowym. Środek ten dotyczy czterech głównych regionów – Lombardii, Piemontu, Emilii-Romanii i Wenecji Euganejskiej – i będzie miał wpływ zarówno na mieszkańców, jak i turystów z zagranicy.

Dlaczego wprowadzono ten znaczący zakaz?

Dolina Padu w północnych Włoszech jest jednym z obszarów o najgorszej jakości powietrza w całej Europie. Leży między Alpami i Apeninami, więc zanieczyszczenia utrzymują się znacznie dłużej – szczególnie zimą, kiedy często występują inwersje. Do tego dochodzi duży ruch uliczny i wysoka koncentracja przemysłu. Dlatego też Włochy od dawna znajdują się pod presją ze strony Unii Europejskiej, aby poprawić sytuację. Zakaz używania starszych samochodów z silnikiem diesla jest jednym ze środków mających na celu zmniejszenie ilości zanieczyszczeń w powietrzu.

Kogo dotyczy zakaz?

Zakaz dotyczy samochodów z silnikiem diesla, które spełniają normę emisji spalin EURO 5 i niższą (starsze pojazdy), tj. pojazdów zarejestrowanych do około sierpnia 2015 roku. W praktyce są to samochody, które mają więcej niż dziesięć lat, ale nadal są uważane przez wielu za stosunkowo nowoczesne i niezawodne.

Ograniczenie będzie miało wpływ na przykład na następujące modele:

• Skoda Octavia III (starsze roczniki modelowe)
• Volkswagen Golf VII, Touran, Sharan
• Seat Alhambra
• Ford Mondeo, S-Max
• i wiele innych popularnych samochodów rodzinnych lub większych samochodów osobowych

Podsumowanie zakazów regionalnych: Zasady różnią się w zależności od regionu

Cztery regiony w północnych Włoszech – Piemont, Lombardia, Emilia-Romania i Wenecja Euganejska– wprowadzają zakazy dla pojazdów z silnikami wysokoprężnymi o normach emisji spalin Euro 5 i wyższych. Wszystkie mają ten sam cel, a mianowicie poprawę jakości powietrza na obszarach, które od dawna zmagają się z zanieczyszczeniem.

Ograniczenia będą miały wpływ na miasta liczące ponad 30 000 mieszkańców, nie tylko ośrodki przemysłowe, ale także popularne miejsca turystyczne, takie jak Mediolan, Werona, Wenecja, Bolonia i Parma.

Jednak każdy region podszedł do rozporządzenia indywidualnie i ustalił własne zasady – czas trwania, określone okna czasowe i surowość reżimu są różne. Poniżej znajduje się przegląd zasad, które będą obowiązywać w każdym regionie od 1 października 2025 r.

Przegląd ograniczeń według regionów obowiązujących od 1 października 2025 r

Region	Rodzaj zakazu	Obowiązywanie	Konkretne dni i godziny
Piemont	Sezonowo (zimą)	od 1 października 2025 r. do 15 kwietnia 2026 r., a następnie corocznie od 15 września do 15 kwietnia	Od poniedziałku do piątku od 8:30 do 18:30
Lombardia	Przez cały rok	od 1 października 2025 r. bez ograniczeń	Od poniedziałku do piątku od 7:30 do 19:30
Emilia-Romania	Przez cały rok	od 1 października 2025 r. bez ograniczeń	Od poniedziałku do piątku od 8:30 do 18:30
Wenecja Euganejska	Przez cały rok	od 1 października 2025 r. bez ograniczeń	Od poniedziałku do niedzieli 24 godziny na dobę

• Sezon letni bez ograniczeń – Piemont jest najbardziej pobłażliwy dla kierowców – zakaz obowiązuje tylko zimą i tylko w dni powszednie. Letni sezon turystyczny jest pominięty.
• Wenecja Euganejska ma najsurowszy reżim – zakaz jest stały, bez wyjątków w weekendy lub latem. Miasta takie jak Werona, Vicenza czy Wenecja będą całkowicie zamknięte dla starszych diesli.

Region	Wybrane miasta powyżej 30 000 mieszkańców z ograniczeniami wjazdu
Piemont	Turyn, Novara, Alessandria, Asti, Cuneo, Biella, Vercelli
Lombardia	Mediolan, Bergamo, Brescia, Monza, Como, Varese, Pavia, Cremona, Lodi, Sesto San Giovanni, Busto Arsizio
Emilia-Romania	Bolonia, Modena, Parma, Reggio Emilia, Piacenza, Ferrara, Rimini, Rawenna, Forli, Cesena
Wenecja Euganejska	Werona, Padwa, Vicenza, Treviso, Mestre (część Wenecji), Rovigo

Wszystkie te miasta już korzystają z ZTL (Zona a Traffico Limitato), ale zasady zostaną znacznie zaostrzone i rozszerzone od października 2025 roku. Nowe ograniczenia będą miały zastosowanie nie tylko do historycznych centrów, ale do całych obszarów miejskich.

Jak wysokie są grzywny?

Naruszenie zakazu podlega karze grzywny w wysokości 168 euro lub wyższej. W przypadku ponownego wykroczenia kierowcy mogą otrzymać zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 15 do 30 dni.

Chociaż Włochy nie mają jednolitego systemu eko-znaczków, tak jak Niemcy, zakaz ma zastosowanie bez różnicy do pojazdów krajowych i zagranicznych. I uwaga – mandaty mogą być egzekwowane za granicą, więc nie ma łatwego sposobu na ich uniknięcie po powrocie do domu.

Czy są wyjątki?

Istnieją wyjątki, ale są one dość ograniczone. Co do zasady, zakazy nie dotyczą pojazdów zabytkowych zarejestrowanych w oficjalnych rejestrach – czyli na przykład samochodów zabytkowych lub youngtimerów z odpowiednimi oznaczeniami. Wyłączone mogą być również niektóre pojazdy użytkowe, pojazdy przewożące osoby niepełnosprawne lub zintegrowane służby ratownicze.

Należy jednak pamiętać, że konkretne warunki różnią się w zależności od miasta. Dlatego zawsze warto sprawdzić aktualne przepisy w miejscu docelowym przed podróżą.

Jak sprawdzić, czy wjeżdżasz do strefy ograniczonego ruchu?

Chociaż pojazdy z silnikiem diesla spełniające normy emisji spalin Euro 5 i wyższe zostaną zakazane we Włoszech od października 2025 r., nie spodziewaj się jednolitego oznakowania, takiego jak na przykład w Niemczech. Włochy nie mają krajowego eko-znaku ani jednolitego systemu oznaczania tych zakazów.

Zamiast tego napotkasz znaki „ZTL” (Zona a Traffico Limitato) – czyli strefę ograniczonego ruchu. Strefy te są już dziś powszechne i znajdują się głównie w centrach większych miast. Znakowi zwykle towarzyszy dodatkowa tabela określająca, kiedy zakaz obowiązuje (limit czasowy) i które pojazdy są z niego zwolnione.

Co to oznacza dla polskich kierowców?

Jeśli posiadasz samochód z silnikiem diesla wyprodukowany przed 2015 rokiem, jest bardzo prawdopodobne, że nie będziesz mógł wjechać do tych miast od października 2025 roku. Tak więc planując wakacje samochodowe w północnych Włoszech, należy dokładnie rozważyć trasę i ewentualnie unikać niektórych obszarów.

Alternatywy obejmują korzystanie z transportu publicznego, wynajęcie bardziej przyjaznego dla środowiska pojazdu lub wybranie innego miejsca docelowego poza strefami objętymi ograniczeniami.

Przyszłość: co dalej?

Podejście włoskich regionów jest zgodne z trendem, który od dawna obserwuje się w innych krajach europejskich, takich jak Niemcy, Szwajcaria, Austria, Francja czy Holandia. Możemy spodziewać się dalszych ograniczeń po 2026 r. lub w nadchodzących latach.

Jednocześnie rozszerzona zostanie sieć tak zwanych „zielonych stref” (Zona a Traffico Limitato), do których dostęp będą miały tylko pojazdy o niskiej lub zerowej emisji – zazwyczaj samochody elektryczne lub hybrydy plug-in.